Zekerheid en vertrouwen

Zekerheid en vertrouwen is een artikel van Dr. Evert van der Heide. Het is het artikel van wat je in het Engels een 'fence sitter' zou noemen: iemand die niet voor het een nog voor het ander wil of durft te kiezen. Of in Bijbelse taal: iemand die twee heren wil dienen. Ergens wringt het.

Aan de ene kant betoogt dhr. van der Heide dat de argumenten rondom complexiteit sterker worden. Da's natuurlijk waar, maar de basis van het geloof in de schepping is niet argumenten over complexiteit. Dat is de Bijbel natuurlijk. Als je die loslaat, houd je slechts de rede over. Ofwel met Paulus: "Door het geloof verstaan wij, dat de wereld door het woord Gods is toebereid, alzo dat de dingen, die men ziet, niet geworden zijn uit dingen, die gezien worden."

Zijn gedeelte over intelligent ontwerp zijn de moeite waard. Net als zijn kritiek op het neodarwinisme (de orthodoxe theorie over hoe het leven is instaan). Zijn kritiek op creationistische modellen is minder sterk. Hij schrijft op een gegeven moment:

Tegelijk is er voorlopig nog geen zicht op een 'jong heelal'-kosmologie, zoals sommige creationisten dat wensen.

Eerder al schrijft hij:

De moeite die ik met dit soort theorieën heb is dat de uitkomst overeen lijkt te komen met een Bijbelse tijdschaal, maar dat het moeilijk te bevestigen valt.

Dhr. van der Heide doet echter geen poging om te definiëren wat we precies een kosmologie is, hoe dat te bevestigen is, en waarom creationistische modellen dan minder bevestigd zouden zijn dan de Big-Bang variant. Het ligt in de aard van dit soort theorieën dat ze niet te bevestigen zijn. Je kan simpelweg schepping of Big-Bang niet even naspelen. Dus wetenschap die gaat over het verleden is per definitie van een geheel andere klasse dan wetenschap over het bouwen van een brug. Dat kun je in een laboratorium herhalen en nadoen. Unieke gebeurtenissen in het verleden zijn per definitie niet na te spelen in een laboratorium. Niemand was aanwezig bij de Big Bang. Iemand was aanwezig bij de schepping en heeft ons vertelt wat er gebeurd is. Dus vandaar dat we wel weten wat er gebeurd is.

We weten niet hoe. En zullen dat wellicht nooit weten. Maar je kan er wel over nadenken. De creationistische modellen laten zien dat je niet je toevlucht hoeft te nemen tot rare uitvluchten zoals dat de lichtsnelheid is veranderd. Met de huidige kennis van de natuurwetten kun je tot vrij bevredigende verklaringen komen waarom het heelal niet jong is, maar de aarde wel. Dus creationisten hangen geen 'jong heelal'-kosmologie aan zoals dhr.  van der Heide beweert en zijn er ook niet naar opzoek. Het heelal is oud, miljarden jaren wellicht, maar de aarde niet. En dat kunnen we goed begrijpen. Klokken aan boord van het International Ruimtestation draaien ook iets sneller als hier op aarde.

Over dat deze theorie├źn moeilijk te bevestigen zijn: niet helemaal waar. De zogenaamde "Pioneer anomaly" is niet te verklaren vanuit de Big Bang, maar juist wel met de moderne creationistische modellen.

Ik zal maar niet reageren op de MOND theorie die dhr. van der Heide noemt. Een zin als:

Die komt erop neer dat zware lichamen niet elkaar aantrekken, maar naar elkaar toe geduwd worden.

Ten tijde van Newton kon je wellicht nog over aantrekking van zware lichamen schrijven, maar na Einstein zou je toch een betere formulering verwachten: massa vervormt tijd en ruimte. Als op een blad papier een knikker legt, buigt het papier iets. Leg je daarna iets verder een veel grotere knikker op het blad, dan buigt het papier veel meer, en de lichte steen rolt naar de zware toe. Dat is hoe massa de tijd-ruimte vervormen. En voor de mensen die iets van QED afweten: ik ga pas in gravitons geloven als we een graviton generator hebben gebouwd.

Aan  het eind van het betoog noemt dhr. van der Veer twee zaken waarop geen creationistisch antwoord beschikbaar is (en inderdaad, zo plaatst hij creationisme en evolutie als gelijkwaardig naast elkaar). Het eerste wat hij noemt is dat zoogdieren uit reptielen ontstaan zijn en noemt dan een voorbeeld over de ontwikkeling van het gehoororgaan als bewijs. Hoe zijn zoogdieren ontstaan volgens de evolutie-theorie? Vissen gingen aan land, daaruit ontstonden reptielen, die zich later splitsen in zoogdier-achtige reptielen en de reptielen die we nu kennen. De zoogdier-achtige reptielen werden later echte zoogdieren. Alleen al het feit dat dhr. van der Veer dit een argument vindt, zegt al wat. De fossielen waarop dit bewijs gebaseerd is, zijn niet miljoenen jaren uit, maar zeer waarschijnlijk ontstaan tijdens de vloed, dus 4,500 jaar oud. Voor wetenschappelijke kritiek, lees Could the mammalian middle ear have evolved … twice?

Het tweede punt wat dhr. van der Veer noemt is de overeenkomst in DNA tussen mensen en chimpansees. Wat dit een wat sterker argument maakt dan gewoonlijk is dat bepaalde fouten in het DNA ook bij mensen aanwezig zijn. Dus de fout is ontstaan bij de voorouder van mens en chimpansee, en daarom hebben zowel mensen als chimpansees dezelfde fouten op dezelfde plek. Ook hier is een creationistisch antwoord beschikbaar. ... En na lang zoeken bleek dat ik mijn meest recente Technical Journal niet kon vinden. Daar stond nu net een artikel hierover in. En dit artikel blijkt nog niet via de website beschikbaar te zijn. Maar goed, dus ook hier wordt over nagedacht. En zelfs als creationisten nooit een antwoord zouden vinden, zou dan alles niet waar zijn? Is de basis van je geloof dat je op alle vragen een antwoord heb?

Concluderend kunnen we zeggen dat dit artikel uitstekend past in het scheppings-agnostisch denken wat Dr. Ouweneel nu aanhangt.