Ellips

Darwin en de fossielen test

In mijn reeks artikelen van de Ellips Darwin special ben ik aangeland bij "Darwin en de fossielentest" van Hans Hoogerduijn. Een goede start om onzin van zin te onderscheiden is als een theorie voorspellingen doet. Zo voorspelde Darwin dat er vele overgangsvormen tussen soorten zouden moeten zijn geweest, en dat er vele fossielen gevonden zouden worden die inderdaad overgangsvormen zijn.

Het resultaat na 150 jaar zoeken is nogal bedroevend  een handje vol betwiste fossielen. Hans Hoogerduijn's artikel is een uitstekend overzicht van de stand van zaken, en ik kan hier weinig aan toevoegen. Aanbevolen!

Laat me afsluiten met een citaat uit dit artikel:

De geoloog K.J. Hsü (Het grote uitsterven, Amsterdam 1986, p. 289, 291) sluit zijn betoog als volgt af: 'Evolutie is een historisch process dat bewezen wordt door de fossielen in de aardlagen. Darwinisme is een theorie die stelt dat natuurlijke selectie het mechanisme is waardoor de organismen in dit historisch process veranderen (..). Darwin gaf geen fossiele bewijzen voor zijn conclusie, en de twintigste-eeuwe neo-darwinisten doen dat al evenmin'; verder is 'Darwins postulaat van natuurlijke selectie als het mechanisme waarmee de soorten veranderen althans gedeeltelijk gefalsificeerd'. Daarom concludeert Hsü, 'is darwinisme geen wetenschap meer, maar een dogma van het huidige wetenschapsestablishment'.

 

Zekerheid en vertrouwen

Zekerheid en vertrouwen is een artikel van Dr. Evert van der Heide. Het is het artikel van wat je in het Engels een 'fence sitter' zou noemen: iemand die niet voor het een nog voor het ander wil of durft te kiezen. Of in Bijbelse taal: iemand die twee heren wil dienen. Ergens wringt het.

Aan de ene kant betoogt dhr. van der Heide dat de argumenten rondom complexiteit sterker worden. Da's natuurlijk waar, maar de basis van het geloof in de schepping is niet argumenten over complexiteit. Dat is de Bijbel natuurlijk. Als je die loslaat, houd je slechts de rede over. Ofwel met Paulus: "Door het geloof verstaan wij, dat de wereld door het woord Gods is toebereid, alzo dat de dingen, die men ziet, niet geworden zijn uit dingen, die gezien worden."

Zijn gedeelte over intelligent ontwerp zijn de moeite waard. Net als zijn kritiek op het neodarwinisme (de orthodoxe theorie over hoe het leven is instaan). Zijn kritiek op creationistische modellen is minder sterk. Hij schrijft op een gegeven moment:

Tegelijk is er voorlopig nog geen zicht op een 'jong heelal'-kosmologie, zoals sommige creationisten dat wensen.

Eerder al schrijft hij:

De moeite die ik met dit soort theorieën heb is dat de uitkomst overeen lijkt te komen met een Bijbelse tijdschaal, maar dat het moeilijk te bevestigen valt.

Dhr. van der Heide doet echter geen poging om te definiëren wat we precies een kosmologie is, hoe dat te bevestigen is, en waarom creationistische modellen dan minder bevestigd zouden zijn dan de Big-Bang variant. Het ligt in de aard van dit soort theorieën dat ze niet te bevestigen zijn. Je kan simpelweg schepping of Big-Bang niet even naspelen. Dus wetenschap die gaat over het verleden is per definitie van een geheel andere klasse dan wetenschap over het bouwen van een brug. Dat kun je in een laboratorium herhalen en nadoen. Unieke gebeurtenissen in het verleden zijn per definitie niet na te spelen in een laboratorium. Niemand was aanwezig bij de Big Bang. Iemand was aanwezig bij de schepping en heeft ons vertelt wat er gebeurd is. Dus vandaar dat we wel weten wat er gebeurd is.

We weten niet hoe. En zullen dat wellicht nooit weten. Maar je kan er wel over nadenken. De creationistische modellen laten zien dat je niet je toevlucht hoeft te nemen tot rare uitvluchten zoals dat de lichtsnelheid is veranderd. Met de huidige kennis van de natuurwetten kun je tot vrij bevredigende verklaringen komen waarom het heelal niet jong is, maar de aarde wel. Dus creationisten hangen geen 'jong heelal'-kosmologie aan zoals dhr.  van der Heide beweert en zijn er ook niet naar opzoek. Het heelal is oud, miljarden jaren wellicht, maar de aarde niet. En dat kunnen we goed begrijpen. Klokken aan boord van het International Ruimtestation draaien ook iets sneller als hier op aarde.

Over dat deze theorie├źn moeilijk te bevestigen zijn: niet helemaal waar. De zogenaamde "Pioneer anomaly" is niet te verklaren vanuit de Big Bang, maar juist wel met de moderne creationistische modellen.

Ik zal maar niet reageren op de MOND theorie die dhr. van der Heide noemt. Een zin als:

Die komt erop neer dat zware lichamen niet elkaar aantrekken, maar naar elkaar toe geduwd worden.

Ten tijde van Newton kon je wellicht nog over aantrekking van zware lichamen schrijven, maar na Einstein zou je toch een betere formulering verwachten: massa vervormt tijd en ruimte. Als op een blad papier een knikker legt, buigt het papier iets. Leg je daarna iets verder een veel grotere knikker op het blad, dan buigt het papier veel meer, en de lichte steen rolt naar de zware toe. Dat is hoe massa de tijd-ruimte vervormen. En voor de mensen die iets van QED afweten: ik ga pas in gravitons geloven als we een graviton generator hebben gebouwd.

Aan  het eind van het betoog noemt dhr. van der Veer twee zaken waarop geen creationistisch antwoord beschikbaar is (en inderdaad, zo plaatst hij creationisme en evolutie als gelijkwaardig naast elkaar). Het eerste wat hij noemt is dat zoogdieren uit reptielen ontstaan zijn en noemt dan een voorbeeld over de ontwikkeling van het gehoororgaan als bewijs. Hoe zijn zoogdieren ontstaan volgens de evolutie-theorie? Vissen gingen aan land, daaruit ontstonden reptielen, die zich later splitsen in zoogdier-achtige reptielen en de reptielen die we nu kennen. De zoogdier-achtige reptielen werden later echte zoogdieren. Alleen al het feit dat dhr. van der Veer dit een argument vindt, zegt al wat. De fossielen waarop dit bewijs gebaseerd is, zijn niet miljoenen jaren uit, maar zeer waarschijnlijk ontstaan tijdens de vloed, dus 4,500 jaar oud. Voor wetenschappelijke kritiek, lees Could the mammalian middle ear have evolved … twice?

Het tweede punt wat dhr. van der Veer noemt is de overeenkomst in DNA tussen mensen en chimpansees. Wat dit een wat sterker argument maakt dan gewoonlijk is dat bepaalde fouten in het DNA ook bij mensen aanwezig zijn. Dus de fout is ontstaan bij de voorouder van mens en chimpansee, en daarom hebben zowel mensen als chimpansees dezelfde fouten op dezelfde plek. Ook hier is een creationistisch antwoord beschikbaar. ... En na lang zoeken bleek dat ik mijn meest recente Technical Journal niet kon vinden. Daar stond nu net een artikel hierover in. En dit artikel blijkt nog niet via de website beschikbaar te zijn. Maar goed, dus ook hier wordt over nagedacht. En zelfs als creationisten nooit een antwoord zouden vinden, zou dan alles niet waar zijn? Is de basis van je geloof dat je op alle vragen een antwoord heb?

Concluderend kunnen we zeggen dat dit artikel uitstekend past in het scheppings-agnostisch denken wat Dr. Ouweneel nu aanhangt.

'Debat evolutie en schepping is levensbeschouwelijk van aard'

De Darwin Special van Ellips (zie vorige review) bevat ook een interview met Bart Leeuwenburgh over hoe Darwins denkbeelden destijds in Nederland ontvangen zijn. Interessant om te lezen. Citaat:

Je kunt niet letterlijk in het bijbelse scheppingsverhaal geloven en tegelijkertijd in Darwins evolutieleer. Je kan natuurlijk wel in het scheppingsverhaal geloven als je dit symbolisch opvat. Dat is momenteel ook het standpunt van sommige mensen binnen de Evangelische Omroep.

Charles Darwins 'struggle for faith'

Dit is een artikel van Pieter Gorissen waarin hij de stelling verdedigt dat Darwin nooit een atheist is geworden. Uit het artikel blijkt dat niet-atheist hier in de meest beperkte zin van het woord genomen moet worden: iemand die het ontstaan van iets hogers niet ontkent. Het zou juister geweest zijn om te zeggen dat Darwin een agnost was:

He labelled himself an agnostic, and gave us his ‘Religious Belief’ in his Autobiography, written in 1876 when he was 67.

Het artikel vermeldt tevens dat, toen Darwin aan boord van de Beagle was hij "geen enkele twijfel had over de strikte en letterlijke waarheid van elk woord in de Bijbel." Het leven aan boord wordt gekenschets als een religieuze Darwin temidden van ongelovige officieren. Het artikel vermeldt niet dat kapitein FitzRoy zeer religieus was:

Captain Robert FitzRoy was a deeply religious man who believed every word in the Bible and personally conducted divine service every Sunday, at which attendance by all on board was compulsory.

Darwin was zeker toen ook religieus, maar dat hij elk woor in de Bijbel geloofde, kan niet waar zijn geweest. Hij nam het eerste boek van Charles Lyell’s Principles of Geology mee aan boord, en liet het tweede volume zich onderweg toesturen:

This was a revolutionary book for that time. It subtly ridiculed belief in recent creation in favour of an old earth, and denied that Noah’s Flood was worldwide; this, of course, was also a denial of divine judgment.

Darwin was aan boord van de Beagle tussen 27 December 1931 en 2 October 1836. In zijn autobiografie schrijft hij over zijn ontwikkeling:

I had gradually come by this time, i.e. 1836 to 1839, to see that the Old Testament was no more to be trusted than the sacred books of the Hindoos or the beliefs of any barbarian

Het artikel deelt mee dat: "Toen hun oogappeltje Annie op tienjarige leeftijd overleed, was het voor Charles gedaan met het christelijk geloof." Een vaker gehoorde bewering, echter onjuist. In 1849 gaf hij het christendom op:

On another occasion he wrote, ‘I never gave up Christianity until I was forty years of age’. He turned 40 in 1849.

Maar zijn dochter Annie overleed pas in 1851, twee jaar later.

Het artikel noemt terecht de fabel dat Darwin op zijn sterfbed zijn opvattingen herroepen heeft. Maar dat is eigenlijk de enige paragraaf die ik zonder reserveringen aan kan nemen. De rest van het artikel probeert veel te veel van Darwin iemand te maken die en theist was, en evolutionist. Maar dit is wat Darwin schreef in het laatste jaar van zijn leven:

I must look forward to Down graveyard as the sweetest place on earth.

Ellips magazine: Darwin special

In een serie blog posts wil ik de artikelen bespreken die in de Darwin special van Ellips magazine te vinden zijn (editie mei 2009). Ellips magazine schijnt begonnen te zijn met als doel de beoefening van de wetenschap in onderworpenheid aan de Heilige Schrift te bevorderen en met de resultaten van deze arbeid een zo breed mogelijke kring te dienen. Daar is helaas niet veel meer van over. Hoofdredacteur Ouweneel beschrijft zich nu als een ontstaansagnost, iemand die niet weet hoe het leven ontstaan is.

Ik leg een artikel eenvoudigweg langs de laatst gepubliceerde stand van zaken in het creationisme, voorzover me dat bekend is uiteraard.

Syndicate content